على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3954

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

پياپى باريد باران بر آن قوم . و هلب الفرس : پىدرپى آورد آن اسب رفتار را . و هلبهم بلسانه هلبا ( از باب ضرب ) : هجو كرد ايشان را و دشنام داد . هلب ( holb ) ا . ع . موى . و موى گنده ستبر . و موى دنب اسب و جز آن . و كاسموى يعنى موى سبلت خوك كه بدان كفش دوزند . هلب ( halab ) ا . ع . بسيارى موى . هلب ( halab ) م . ع . هلب هلبا ( از باب سمع ) : بسيار شد موى آن . هلب ( haleb ) ا . ع . لقب ابو قبيصة طايى كه سر وى كل بود و آن حضرت صلى اللّه عليه و آله بر آن دست ماليده موى برآورد . هلباء ( halb ' ) ص . ع . مؤنث اهلب : زن بسيار موى . و هلبة هلباء : بلاى سخت . هلباء ( halb ' ) ا . ع . است و سرين . و نام موضعى ميان مكه و مدينه و آن را روزى است . هلباجة ( helb jat ) ا . ع . مرد گول گران‌جان درشت اندام پرخوار كه داراى همهء بديها باشد . و شير دفزك . هلبة ( habat ) ا . ع . داهيه و سختى و بلا . يق : هلبة هلباء : يعنى بلاى سخت . هلبة ( holbat ) ا . ع . واحد هلب يعنى يك عدد كاسموى و يك عدد موى دنب اسب . و هلبة الشتاء : سختى سرماى زمستان . و هلبة الزمان : سختى روزگار . هلبة ( holobbat ) ا . ع . هلبة الشتاء : سختى سرماى زمستان . هلبج ( holbej ) ا . ع . شير دفزك . هلبس ( halbas ) و هلبسيس ( halbasis ) ا . ع . ما فى الدار هلبس : يعنى نيست در آن خانه كسى كه بتوان بوى انس گرفت . و كذلك : ما فى الدار هلبسيس . هلبسيس ( halbasis ) و هلبسيسة ( halbasisat ) ا . ع . ما عليه هلبسيس : نيست بر وى چيزى از زيور و جامه . و كذلك : ما عليه هلبسيسة . و نيز هلبسيس : چيز اندك . يق : ما اصبت هلبسيسا . هلبش ( halbac ) ا . ع . نام مردى . هلبع ( holabe ' ) ا . ع . پرخوار و حريص و آزمند در خوردن . و گرك . هلبوث ( halbavs ) ا . ع . مرد گول و احمق و درماندهء در سخن و كم فهم . هلبه ( holbe ) ا . پ . قدر و قامت و شكل و هيئت . هلة ( hallat ) ا . ع . باران . ج : هلل . و چراغپايه . و ما اصاب هلة و لا بلة : يعنى به چيزى نرسيد . هلة ( hellat ) ا . ع . نمودارى ماه نو . يق : اتيته فى هلة الشهر . هلت ( halt ) م . ع . هلته هلتا ( از باب نصر ) : پوست باز كرد از آن و بركند . هلتات ( holt t ) ا . ع . گروهى كه گاه اقامت ورزند و گاه كوچ كنند . هلتاك ( hat k ) ا . پ . برف . هلتى ( halt ) ا . ع . نام گياهى . هلثاء ( hals ' ) و ( hels ' ) ا . ع . گروه بلندآواز . هلثاءة ( hals 'at ) و ( hels 'at ) ا . ع . استرخا و فروهشتگى كه بمردم عارض شود . و گروه بلند آواز . هلثة ( holsat ) و هلثى ( hals ) ا . ع . گروه بلند آواز . هلثى ( hals ) ا . ع . نام موضعى در بصره . هلج ( halj ) م . ع . هلج هلجا ( از باب نصر ) : خبر داد از داستانهايى كه از آنها ايمن نمىتوان بود . هلج ( holj ) ا . ع . خوابهاى پريشان . هلجاب ( helj b ) ا . ع . ديك بزرك . هلد ( hald ) م . ع . هلد الوعك الناس هلدا ( از باب نصر ) : فراگرفت تب آن مردم را . هلدم ( hledem ) ا . ع . گليمى كه در پى آن نمايان باشد . و نمد و عرق‌گير ستبر گنده . هلدن ( heldan ) ا . پ . واگذارى و ترك . هلده ( halde ) ا . پ . يك نوع غله . هلس ( hals ) ا . ع . بيمارى سل . و باريكى و لاغرى . و نيز نيكويى بسيار . هلس ( hals ) م . ع . هلس المرض فلانا هلسا ( از باب ضرب ) : لاغر گردانيد فلان را بيمارى . و هلسه : ربود آن را . و هلس الرجل ( مجهولا ) : بيمار سل گرديد آن مرد . هلس ( holos ) ا . ع . مردمان ناقه و به شدگان از بيمارى و مردمان ضعيف كه ناقه نباشند . هلش ( halc ) ا . پ . نام